Domen — saytınızın internetdəki ünvanı və brendinizin rəqəmsal adıdır. Yaxşı seçilmiş domen müştərinin sizi asan tapmasına, yadda saxlamasına və sizə etibar etməsinə kömək edir. Səhv seçilmiş və ya vaxtında uzadılmamış domen isə illərlə qurduğunuz adın itirilməsinə səbəb ola bilər. Bu yazıda Azərbaycanda fəaliyyət göstərən biznes üçün domen seçərkən nələrə diqqət etməli olduğunuzu addım-addım izah edirik.
.az, .com.az, yoxsa .com?
.az Azərbaycanın milli domen zonasıdır və onu IntraNS (Azərbaycan Respublikasının milli administratoru) idarə edir. Yerli müştəri üçün .az ilə bitən ünvan “bu, Azərbaycan şirkətidir” mesajı verir və etibarı artırır.
- sirket.az — qısa, yadda qalan və yerli bazar üçün ən güclü seçim.
- sirket.com.az — klassik ikinci səviyyəli ünvan; bir çox köhnə şirkət hələ də bu formatdan istifadə edir.
- .org.az, .net.az, .edu.az, .gov.az — müəyyən fəaliyyət növləri üçün nəzərdə tutulub; bəziləri (məsələn, təhsil və dövlət zonaları) əlavə sənəd tələb edir.
- sirket.com — xarici bazara da çıxırsınızsa, beynəlxalq ünvan kimi faydalıdır.
Məsləhət: brendiniz üçün həm .az, həm də .com versiyasını birlikdə qeydiyyata alın. Biri əsas sayt olsun, digəri ona yönləndirilsin — beləcə rəqiblər və fırıldaqçılar adınızdan istifadə edə bilməz.
Yaxşı domen adının 6 qaydası
- Qısa olsun. 6–15 simvol idealdır. Uzun ad həm yazılışda, həm də yadda saxlamaqda çətinlik yaradır.
- Telefonda deyiləndə aydın olsun. “Ə”, “ş”, “ç” kimi hərflər domendə latın hərfləri ilə yazılır — “şirkət” sözü “sirket” və ya “shirket” ola bilər. Hansı variantı seçsəniz, digərini də almağı düşünün.
- Rəqəm və defisdən qaçın. “sirket-2026.az” kimi adlar səhv yazılır və etibarsız görünür.
- Brendinizə uyğun olsun. Domen adı loqonuzda, vizit kartınızda və sosial şəbəkə hesablarınızda eyni olmalıdır.
- Başqasının brendini təkrarlamasın. Tanınmış marka adı olan domen hüquqi problem yarada və əlinizdən alına bilər.
- Gələcəyi düşünün. Bu gün yalnız telefon satırsınızsa, “telefon-satisi.az” sabah başqa məhsullar satanda dar gələ bilər.
Qeydiyyat məlumatları niyə vacibdir?
Domen kimin adına qeydiyyatdadırsa, hüquqi sahibi odur. Ən çox rast gəlinən problem budur: sayt hazırlayan şəxs domeni öz adına alır, sonra əməkdaşlıq bitir və şirkət öz domeninə sahib çıxa bilmir.
- Domeni həmişə şirkətin və ya rəhbərin adına qeydiyyata aldırın.
- Əlaqə e-poçtu kimi işdən çıxa biləcək əməkdaşın deyil, şirkətin daimi ünvanını göstərin.
- Məlumatlarınız (ünvan, telefon, e-poçt) dəyişəndə qeydiyyat məlumatlarını da yeniləyin — köhnə məlumatlar domenin idarəsində problem yarada bilər.
Domeni vaxtında uzatmasanız nə olur?
Domenin müddəti bitəndə əvvəlcə sayt və e-poçt işləməyi dayandırır. Bir müddət sonra isə domen tamamilə azad olur və onu istənilən şəxs qeydiyyata ala bilər. Təəssüf ki, populyar adları izləyib müddəti bitən kimi alan və sonra baha qiymətə satan şəxslər var.
Bunun qarşısını almaq üçün:
- Domeni bir illik yox, bir neçə illik qeydiyyata alın.
- Müştəri panelində bitmə tarixini izləyin — DenizHost bitmə tarixindən əvvəl e-poçt və bildirişlə xatırladır.
- Balansınızda vəsait saxlayın ki, uzatma fakturası vaxtında ödənilsin.
Domeni başqa şirkətdən köçürmək mümkündürmü?
Bəli. Domeniniz başqa qeydiyyatçıdadırsa, onu sayt və e-poçt işini dayandırmadan DenizHost-a köçürə bilərsiniz. Bunun üçün adətən hazırkı qeydiyyatçıda transfer kilidini açmaq və EPP (auth) kodunu almaq kifayətdir. Ətraflı addımlar Domen transferi səhifəsindədir.
Qısa yoxlama siyahısı
- ✅ Ad qısa, aydın və brendə uyğundur
- ✅ .az və .com versiyaları birlikdə alınıb
- ✅ Domen şirkətin adına qeydiyyatdadır
- ✅ Bir neçə illik qeydiyyat və avtomatik xatırlatma var
Arzuladığınız adın boş olub-olmadığını domen axtarışı ilə dərhal yoxlaya bilərsiniz. Ad tapa bilmirsinizsə, AI domen generatoru biznesinizə uyğun variantlar təklif edəcək.
